Elektrownia Wodna Leśna –…

Elektrownia Wodna Leśna – elektrownia wodna na rzece Kwisa, w województwie dolnośląskim w miejscowości Leśna.

To najstarsza a zarazem pierwsza zawodowa elektrownia wodna Polski. Stopień wodny Leśna – dzieło techniki – awansował współcześnie do rangi dobra kultury, fascynując niepowtarzalnością krajobrazu, maszyny w świecie przyrody.

Budowę pierwszego zbiornika wodnego zrealizowano w ramach programu ochrony powodziowej Dolnego Śląska, opracowanego jeszcze w latach 90. XIX wieku przez profesora Ottona Intzego (https://de.wikipedia.org/wiki/Otto_Intze), a rozwiniętego przez kierującego inwestycją dr inż. Curta Bachmanna, podjęto w 1901 roku. Wstępny projekt poszerzono w 1905 roku i rozpoczęto budowę elektrowni wodnej. Pierwsze trzy hydrozespoły oddano do eksploatacji w 1907 roku, kolejne dwa w 1908.

Zużyto do jej wzniesienia przeszło 6oo wagonów cementu, 20 tys. m3 piasku, 2,4 tys. m3 wapna, 460 ton stali zbrojeniowej oraz miejscowych skał pochodzących z wykopów i pobliskich kamieniołomów. Masę betonową przygotowywano wg specjalnej receptury z dodatkiem tufu wulkanicznego sprowadzanego z Nadrenii. Dzięki zaporze powstał zbiornik o powierzchni 140 ha, pojemności 15 mln m3, w tym rezerwa powodziowa 8 mln m3. Jezioro zaporowe ma około 7 km długości, do 1 km szerokości z urozmaiconą linią brzegową.

W elektrowni zainstalowane jest pięć jednakowych turbozespołów o mocy 515 kW z turbinami Francis’a w układzie poziomym. Generatory synchroniczne firmy SSW o napięciu 10 kV, obcowzbudne, na wspólnym wale z turbiną. Turbiny firmy J.M. Voith.
Trzy turbozespoły z roku 1907 i dwa z roku 1908. Szósty mały turbozespół wzbudniczy o mocy 35 kW. Obecnie generatory są wyposażone w tyrystorowe układy wzbudzenia.
Do dzisiaj utrzymano oryginalne wyposażenie maszynowni i unikatowe rozwiązania hydrotechniczne zbiornika wodnego i urządzeń zrzutowych.

Jest najstarszą czynną elektrownią w Polsce. Woda na turbiny przepływa dwoma przepustami dennymi pod zaporą, na której znajdują się dwie śluzy. Dodatkowe śluzy na wypadek awarii zainstalowano w małych granitowych domkach u stóp zapory. Całkowita wysokość zapory wynosi 45 m, w tym nad poziomem gruntu 36 m . W stopie ma 38 m szerokości, a w koronie z ozdobnymi balustradami 8 m . Korona zapory znajduje się na wysokości 282 m n.p.m. Kubatura zapory wynosi 62 tys. m3.

Jezioro Leśniańskie pełni dzisiaj trzy funkcje: energetyczną, retencyjną i rekreacyjną.

#elektrowniawodna